Küresel diplomasinin kalbi, boş bir kasa ile karşı karşıya kalabilir. Görünüşe göre BM için “borç yiğidin kamçısıdır” sözü pek geçerli değil; zira kurum için durum oldukça ciddi görünüyor.
Guterres üye ülkelere acil kodlu mektup gönderdi
Genel Sekreter Antonio Guterres, üye ülkelere gönderdiği mektupta 2025 yılının rekor borçla kapandığını bildirdi. Mali krizin programların uygulanmasını tehlikeye attığını vurguladı.
New York genel merkezi kapanma riskiyle karşı karşıya
Eğer ödemeler yapılmazsa New York‘taki genel merkezin ağustosta kapanabileceği belirtiliyor. Bu durum, eylülde yapılması planlanan Genel Kurul’un da iptal edilmesine yol açabilir.
Yüzde 95’lik borç yükünden ABD sorumlu tutuluyor
Mali krizin merkezinde, aidat borçlarının büyük kısmını ödemeyen ABD yer alıyor. Washington’un kuruluşa yaklaşık 2,2 milyar dolar çekirdek bütçe borcu bulunduğu açıklandı.
Barış gücü borcu: ABD‘nin barışı koruma misyonları için de 1,9 milyar dolar borcu bulunuyor.
Bütçe payları: BM bütçesinde en yüksek pay yüzde 22 ile ABD‘ye ve yüzde 20 ile Çin‘e ait.
Çin’in tutumu: Çin‘in ödemelerini yıl geneline yayması da nakit akışını zorlaştıran bir diğer etken.
Yaptırım mekanizması küresel aktörlere karşı yetersiz
Uzman Ronny Patz, aidatlarını ödemeyen ülkelere karşı yaptırımların sınırlı olduğunu hatırlattı. Mevcut sistemde tek ciddi ceza, iki yıl ödeme yapılmaması halinde oy hakkının askıya alınmasıdır.
“Ronny Patz: ABD‘yi ödeme yapmaya zorlayacak etkili bir mekanizma yok. Hatta mevcut yönetimin baskı karşısında örgütten ayrılma tepkisi vermesi bile ihtimal dahilinde.”
Patz, krizin derinleşmemesi için harcanamayan ödeneklerin iade edilmesi kuralının değiştirilmesini önerdi. Ayrıca kalan kaynaklarla acil bir bütçe planı hazırlanması gerektiğini savundu.
